X

Sinterklaasgedichten maak je simpel, snel en origineel!

  • Ontvang 5 originele gedichten
  • Volledig gepersonaliseerd
  • In 2 minuten klaar!
Ga naar sinterklaasgedichten.net
Infoyo
Vragen en antwoorden
Zoek artikelen:

Enquete iPhone 4

Ontvang het laatste nieuws over "Kunst en cultuur" en maak kans op 1000 euro cash.
Laat nu je e-mailadres achter. Speel gratis mee.


Poppen deel 4 Poppenhuizen

Venster sluiten

Maak een melding van dit artikel
Selecteer de motivatie van je melding:
Spam / reclame Misleidende of onduidelijke inhoud
Lage inhoudelijke kwaliteit Niet Nederlands
Erotische inhoud Artikel bestaat reeds op internet
Gokken / Illegale promotie Andere reden...

Omschrijf de motivatie van je melding:
Venster sluiten

Stuur dit artikel door
Je naam:
Je e-mailadres:
E-mailadres ontvanger:
Artikelscore
0
  Goed artikel ( 0 )
  Slecht artikel ( 0 )
RSS van Roelie Roelie Auteur op infoyo sinds
11 December 2010


Bekijk het profiel van Roelie
Datum: 27-12-2010
Auteur: Roelie
Zoals we in de voorgaande artikelen al geconstateerd hebben is het moeilijk aan te geven wanneer de eerste poppenkamers en huizen gemaakt werden. De functie van deze huizen is al even onduidelijk. Was het speelgoed, opvoedkundig materiaal, een combinatie van beiden of iets geheel anders?

Leren of spelen

Opgroeien is ťťn lang leerproces. In het spel met poppen worden voortdurend situaties uit de volwassen wereld nagespeeld. Dat schijnt een natuurlijke behoefte te zijn. Het lijkt me alleen maar waarschijnlijk dat deze eigenschap van kinderen al eeuwen lang gebruikt is om kinderen ook bewust dingen bij te brengen. Poppen en poppenhuizen zullen dus al heel lang zowel in het spel als voor opvoedkundige doelen gebruikt zijn.

De eerste huizen

Zoals we al gezien hebben bezaten de Griekse en Romeinse kinderen al eenvoudige poppenkamers met kleine voorwerpen van o.a. klei en brons waarmee gespeeld werd. Het feit dat het speelgoed bij het huwelijk aan de goden geofferd werd zou er op kunnen wijzen dat daarmee niet alleen de kindertijd werd afgesloten, maar ook de tijd waarin mijn moest leren een goede vrouw en echtgenote te worden.

Vanaf de 16de eeuw krijgen we steeds meer informatie over poppenhuizen. In 1558 kocht hertog Albert V een poppenhuis voor zijn dochtertje. Het valt te betwijfelen of ze er ook gewoon mee mocht spelen zoals onze kinderen dat doen, want het verdween in de kunstkamer van haar vader. Juist aan deze zogenaamde kunstkamers danken we een enorme hoeveelheid gegevens over de poppenhuizen van die tijd.

In de 16de en 17de eeuw begonnen gegoede burgers zogenaamde kunstkabinetten aan te leggen. Aanvankelijk waren het kisten, daarna kasten en later hele kamers waarin van allerlei toen bijzondere en/of kostbare verzamelingen voorwerpen ondergebracht werden. Een groot aantal van deze kabinetten is, soms kompleet met inhoud, bewaard gebleven. Vanwege de inhoud worden de kabinetten ook wel rariteitenkabinet genoemd. Men bracht er de meest uiteenlopende voorwerpen in onder, variŽrend van gedroogde insecten, vlinders, schelpen en mineralen tot kunstvoorwerpen zoals schilderijen, beelden, kostbaar glas en porcelein, enz.

Kunstkabinetten

In deze kunstkamers vinden we ook de meest spectaculaire voorbeelden van poppenhuizen. Hoewel ze meestal het terrein van de vrouw waren zijn er ook wel mannen bekend die zich met het verzamelen van de huizen en de inhoud bezig hielden. Een bijzonder bruikbare bijkomstigheid is, dat veel bezitters ook schriftelijk vastlegden wat ze aanschaften, bij wie en wat ze ervoor moesten betalen. Soms ging het om miniatuurhuizen, vaak ook om kasten die als huis ingericht waren. Dat gebeurde zowel in bestaande- als speciaal voor dit doel verbouwde of nieuwgebouwde kasten. Sommige bezitsters maakten zelf veel voor het huis. Daarnaast werden er bestellingen gedaan, vaak bij vooraanstaande kunstenaars en ambachtslieden. Er werden ook veel zilveren voorwerpen voor poppenhuizen gemaakt. Een prettige bijkomstigheid is dat deze van een jaarnummer voorzien zijn en ze dus goed te dateren zijn. Aan de nu gebruikelijke schaal voor poppenhuizen, 1:12, stoorde men zich meestal niet zo erg, zodat de verhoudingen in sommige huizen wat vreemd aandoen.

Men keek niet op een bordje meer of minder

Dat deze niet alleen als vermaak van de eigenaresse gebruikt werden blijkt het verhaal van Anna Kšferlin. Zij was waarschijnlijk de eerste die haar poppenhuis tentoonstelde. Tegen een kleine vergoeding kon het publiek haar huis bekijken. In het pamflet dat de bezoekers kregen stond: ďU zult er een goede les uit leren, zodat, wanneer u teruggaat naar huis, of wanneer God u een eigen huis geeft, u in staat zult zijn uw lichaam en leven te regelen en de verplichtingen van uw huishouden op een juiste wijze te organiserenĒ.

Dat er nogal wat nodig was om een huishouden goed te kunnen runnen blijkt wel uit de enorme hoeveelheden van ťťn en hetzelfde artikel in sommige huizen. De jonge prinses van Saksen kreeg in 1572 een poppenkeuken met o.a. maar liefst 71 borden, 40 vleesschalen en 28 eierdopjes. In andere huizen werden enorme hoeveelheden miniatuur linnengoed ondergebracht. Dat had te maken met de gewoonte de grote was slechts een paar maal per jaar buiten de deur te laten wassen. Volgens een bewaarde inventarislijst van een huishouden (normale afmeting) uit die tijd, was de linnenkast gevuld met meer dan 50 tafellakens, honderden servetten en 36 bedspreien. Een leuk detail is dat de inrichting soms zo compleet was dat er een aantal voorwerpen zijn, waarvan men het bestaan wel uit andere bronnen kende, maar die alleen nog in miniatuur formaat bestaan. Een voorbeeld daarvan zijn de twee koperen fornuizen uit het huis van Sarah Rothe dat in Haarlem te zien is.

Speelgoed en verzamelobject

Een klein deel van de bewaard gebleven poppenhuizen uit het verre verleden vertoont duidelijke sporen van gebruik, maar het grootste deel is bewaard gebleven in een staat die duidelijk maakt dat er nooit echt mee gespeeld is. In de loop der tijd komen er steeds meer huizen die duidelijk voor kinderen bedoeld zijn. Als verzamelobject raakt het poppenhuis een beetje uit de mode om aan het einde van de 20ste eeuw weer de kop op te steken en een ware rage te worden. Tegenwoordig bestaan de twee soorten min of meer los naast elkaar. Aan de ene kant staan de verzamelstukken waarbij hoge eisen worden gesteld aan de juiste maat, de gebruikte techniek en het materiaal, tot in het kleinste detail op het origineel gelijkend. Het als speelgoed voor kinderen geproduceerde moet logischerwijs aan hele andere eisen voldoen.

Reacties op dit artikel
Wees de eerste die een reactie plaatst!
Plaats een reactie
Naam:
E-mailadres:

Reactie:




      Home   -   Aanmelden   -   Top artikelen   -   Nieuwe artikelen   -   Sitemap   -   Help   -   Links   -   Privacy policy   -   Contact
Copyright © 2017 - Infoyo.nl