X

Sinterklaasgedichten maak je simpel, snel en origineel!

  • Ontvang 5 originele gedichten
  • Volledig gepersonaliseerd
  • In 2 minuten klaar!
Ga naar sinterklaasgedichten.net
Infoyo
Vragen en antwoorden
Zoek artikelen:

Enquete iPhone 4

Ontvang het laatste nieuws over "Kunst en cultuur" en maak kans op 1000 euro cash.
Laat nu je e-mailadres achter. Speel gratis mee.


De Feodaliteit

Venster sluiten

Maak een melding van dit artikel
Selecteer de motivatie van je melding:
Spam / reclame Misleidende of onduidelijke inhoud
Lage inhoudelijke kwaliteit Niet Nederlands
Erotische inhoud Artikel bestaat reeds op internet
Gokken / Illegale promotie Andere reden...

Omschrijf de motivatie van je melding:
Venster sluiten

Stuur dit artikel door
Je naam:
Je e-mailadres:
E-mailadres ontvanger:
Artikelscore
+2
  Goed artikel ( +3 )
  Slecht artikel ( -1 )
RSS van Gogsdal Gogsdal Auteur op infoyo sinds
12 November 2010


Bekijk het profiel van Gogsdal
Datum: 16-11-2010
Auteur: Gogsdal
Het feodale stelsel of leenstelsel wordt veel besproken, maar wat is het eigenlijk, waar komt het vandaan en in welk tijdsbestek kan men spreken van een feodaal stelsel? Hoe kan deze periode worden geplaatst in de geschiedenis?

De Franken

De Romeinse heersers maakten er een gewoonte van om hun land decentraal te besturen. Dat was pure noodzaak omdat hun rijk zo groot werd dat ze het niet vanaf een centrale plaats konden regeren.
De Romeinse keizers hadden per provincie gouverneurs die ook weer hun vertegenwoordigers in kleinere regio’s hadden.
Het is niet zo vreemd dat een heerser van een groot gebied die na de ineenstorting van het Romeinse Rijk kwam, ook zo’n systeem hanteerde.
De opvolgers van de Romeinen als heersers in West-Europa waren de Franken. Ze waren minder goed georganiseerd dan de Romeinen, maar hadden wel een groot en groeiend rijk.
Het is uiteraard niet zo dat de opvolging van de ene op de ander dag verliep. De Franken vestigden zich al in Westt-Europa tijdens het Romeinse bewind. Aanvankelijk alleen in het gebied dat we nu Belgie noemen, maar de Frankische koning Chlodio nam steeds meer grondgebied in beslag. Dit speelt zich in de 4e eeuw af.
Er begint een tijd waarin de Franken gaandeweg steeds meer gebied veroveren en de Romeinen moeten terug trekken. Chlodovech, een Frankische koning in de vijfde eeuw, zorgt er in zijn tijd voor dat hij het huidige Frankrijk en Duitsland in zijn macht heeft. Chlodovech liet andere heersers onder de Franken wegzuiveren, zoals we dat vaker in de geschiedenis zien. We kunnen er van uit gaan dat een en ander op niet-fijngevoelige wijze plaatsvond. Hij maakte zich meester van Parijs en dat werd de hoofdstad van zijn Frankische rijk. Chlodovech ( in later eeuwen Clovis genoemd) is niet de eerste maar wellicht wel de beroemdste vertegenwoordiger van het huis der Merovingen, dat lange tijd over de Franken heerst.
De Merovingen nemen de gewoonte van decentralisatie over door het stationeren van militaire vertegenwoordigers op locatie.
Het rijk wordt verdeeld in gebieden die onder de Romeinen “provincie” heetten (en groter waren), maar in de tijd van de Franken verschillende namen hebben gehad, zoals “Gouw” “pagi” en later graafschap, of afleidingen van deze termen.
We gaan hier even uit van de term “gouw”.
Aanvankelijk mochten de vertegenwoordigers van de Merovingische koning een soort boerenhof bouwen op de plaats van vestiging. Er was zeker in het begin geen sprake van een kasteel, zelfs niet van stenen bebouwing. Om de ruime opstallen heen was een houten palissade gebouwd en daar rond lag weer een gracht. Ook deze constructie lijkt afgeleid te zijn van het Romeinse kamp of “castellum”.
Natuurlijk valt niet nauwkeurig na te gaan wanneer de vertegenwoordigers van de koning zich begonnen te bedienen van de titels die hen later een adellijke status zouden verlenen, maar de term “graaf” is wel afgeleid van het latijnse “grafio” , een functionaris in het Romeinse leger. Officieel spreekt men van een “gouwgraaf”.

Graaf

Er is in de loop der eeuwen een diversiteit aan soorten graven ontstaan; zo werd de graaf die over een grensgebied bewind voerde, markgraaf genoemd, naar de naam van een grensgouw; “mark”. Deze titel is in het Nederlands later verworden tot “markies”.
De graaf die bewind voerde over een van de paltsen (hoven) met omliggend grondgebied, was een “paltsgraaf”. De palts was een hof van de koning, waar hij een periode in het jaar verblijf hield. De paltsgraaf had een invloedrijke functie.
Aan het hoofd van een aantal graven met hun gebieden stond soms een hertog. De term “hertog” komt ook uit de militaire mores: afgeleid van “heir duc”; legeraanvoerder.
De titel van hertog was de hoogste adellijke titel onder de koning. De volgorde was: hertog, markies (of markgraaf) gouwgraaf, baron.

Karel

De koning beschikte over een hofhouding en aan het hoofd van zijn hofhouding stond de major domus (hoogstwaarschijnlijk ook weer een term uit de Romeinse maatschappij). Deze major domus, later “hofmeier” had invloed op de koning als adviseur. Gedurende de dynastie der Merovingen werd het ambt van hofmeier erfelijk en kregen de elkaar opvolgende hofmeiers steeds meer macht. Een van de laatste koningen uit het huis der Merovingen, Clotharius IV, was zo’n zwakke vorst dat zijn hofmeier Karel in zijn plaats regeerde.
Omdat Karel op het strijdtoneel een vaardig man en groot strateeg was, was zijn bijnaam “Karel Martel” wat zoveel betekent als “Karel de Strijdhamer”.
Toen Clotharius in 737 stierf, verklaarde Karel doodleuk dat er helemaal geen koning nodig was in het rijk, en bleef zelf doorgaan met regeren en strijd voeren.
Omdat, zoals gezegd, het ambt van hofmeier erfelijk was, ging de zoon van Karel, Pippijn de Korte, voort met het door Karel ingezette beleid. Ook hij vergrootte het rijk der Franken en bouwde ook nog eens een goede relatie met de paus op. Zodanig dat deze hem tot koning zalfde. Het Frankenrijk was al behoorlijk groot toen Pippijn stierf en zijn twee zonen Karel en Karloman het rijk erfden in 768.
In 771 stierf Karloman, waardoor zijn broer Karel alleenheerser was. Hij zou de geschiedenis in gaan als Karel de Grote, Carolus Magnus of Charlemagne.
die tijd zeker niet aan de orde was. Karel de Grote begreep juist heel goed dat erfelijkheid hierin niet wenselijk was.

Adel

Juist het ontbreken van een centraal gezag vormde een voedingsbodem voor het ontstaan van de latere adel. Deze laag van de bevolking had alle redenen om haar bevoorrechte positie te behouden en te verstevigen. Er ontstond een soort erecode en de heren stelden hun eigen regels in hun eigen graafschap. Inmiddels golden er ook geen beperkingen meer aangaande de woning van de edelman. Omdat inmiddels verder gelegen naties lucht kregen van de verzwakte staat van het Europese vasteland, maakten ook vijanden als Vikingen en Noormannen het land onveilig. Omdat de beperkingen op de bouw van het huis van de edelman niet meer golden, werden er steeds grotere en sterkere woningen gebouwd, die door dikke muren en grachten en met hoge uitkijktorens de man met zijn gezin en zijn personeel en voedselvoorraden moesten verdedigen tegen de talrijke vijanden. De naam “castellum” wordt in onze contreien “kasteel”.
Het kasteel als vesting, als beschermhuis houdt tot ongeveer 1400 zijn functie. Kastelen met dikke muren en hoge torens hebben dus meestal hun oorsprong van voor die tijd. Zij moesten de inwoners kunnen beschermen tegen aanvallen en belegeringen van soms lange tijd.
Omstreeks 1400 echter wordt het kanon uitgevonden, waardoor de dikke muren niet meer echt functioneel zijn.
De geharnaste ridder verliest ook terrein in deze periode. Omdat het geweer uitgevonden is, ontstaat er een ander soort strijd, waarvoor legers nodig zijn.
Overigens moet men zich bij de vuurwapens van die tijd nog geen al te grote voorstelling maken; het kanon bijvoorbeeld kon maar twee keer per dag vuren vanwege de lange tijd die nodig was om het te laden.

In later eeuwen hebben koningen getracht de erfelijkheid van grondbezit tegen te gaan door de geestelijkheid in het feodale stelsel te betrekken; een bisschop die grond in leen kreeg, kon dit immers niet doorgeven aan zijn zoon omdat hij nooit een wettige zoon kon hebben. Zodoende kwamen ook de geestelijken in de politiek.

Teloorgang van het stelsel

Ook het ontstaan van steden was een factor in de ondergang van het feodalisme. Door de opkomst en groei van steden werd geld belangrijker dan grond of natuurlijke ruilmiddelen. De adel had geen geld, maar grond.
Grote dodelijke epidemieen zoals de pestepidemieen maakten het feodalisme bijna onmogelijk; het platteland werd ontvolkt en de horigen konden zichzelf duur verkopen; ze wilden alleen nog werken voor een heer als ze vrij man konden worden. Door de teloorgang van zijn goedkope arbeidskrachten en het toenemende belang van geld werd de macht van de graaf steeds geringer.
Rond 1500 was de echte feodale tijd in de Nederlanden wel ten einde door de aanwezigheid van een stabiel koningshuis, en wel de koning van Hispanje, Karel V.
De adel bleef wel bestaan, maar nam een andere positie in ten opzichte van de vorst.
De adelstand werd in 1795 definitief afgeschaft onder Franse invloed.

Reacties op dit artikel
Ggf, 2012-01-25
( -1 )

( h)
Dfvad, 2012-01-25
( +1 )

(h)
Bhuu, 2012-01-25
( +1 )

BAGGER MAAR TOCH OOK WEL COOL
Wvb, 2012-12-27
( 0 )

Mag ik u erop wijzen dat Pepijn De Korte niet de zoon, maar wel da vader van Karel De Grote was.
Aafke, 2013-10-11
( 0 )

ik kan het zelfs nog beter mothafuckers
Plaats een reactie
Naam:
E-mailadres:

Reactie:




      Home   -   Aanmelden   -   Top artikelen   -   Nieuwe artikelen   -   Sitemap   -   Help   -   Links   -   Privacy policy   -   Contact
Copyright © 2017 - Infoyo.nl